Wytyczne dotyczące skierowań na badania obrazowe – Europa uczy się od USA

PP-GAD-PL-0102-1

Europejskie Towarzystwo Radiologiczne (ESR) dokonało „europeizacji” kryteriów stosowności Amerykańskiego Towarzystwa Radiologicznego (ACR) i obecnie oferuje je w postaci „ESR iGuide”.

Wspomaganie Decyzji Klinicznych (CDS) jest narzędziem służącym do odpowiedzi na pytania kliniczne w sposób przyjazny dla użytkownika. Jest ono oparte na wiedzy i dostarcza istotnych informacji pracownikom służby zdrowia.

Wytyczne dotyczące skierowań na badania obrazowe są oparte na dowodach i mogą zostać uzupełnione o opinię eksperta.

Postępowanie kliniczne – dlaczego CDS jest potrzebne

Badania europejskie przeprowadzane w ciągu ostatnich pięciu lat ujawniły ograniczoną świadomość na temat wytycznych dotyczących skierowań – powiedział Boris Brkljacic z Uniwersytetu w Zagrzebiu, w Chorwacji. Tylko we Francji i Wielkiej Brytanii wytyczne są w pełni rozwijane na poziomie krajowym, natomiast niektóre inne państwa dostosowują je. W celu przedstawienia problemu, Brkljacic opisał sytuację panującą w jego rodzimym kraju – Chorwacji: Przetłumaczyliśmy wytyczne dotyczące skierowań na język chorwacki. Są one obecnie dostępne w formie papierowej, ale nie wdrożono ich do praktyki klinicznej.

Liczba wymaganych badań rośnie, w związku z czym dokonanie uzasadnienia i akceptacji każdego wniosku z zachowaniem wysokich standardów często nie jest możliwe w praktyce klinicznej – powiedział Brkljacic. „Często zdarzają się badania podwojone lub niewystarczająco uzasadnione.” Skierowania są często niewystarczająco dobrej jakości wskutek niejasnych lub brakujących informacji.

Korzyści wynikające z CDS

W rutynowym postępowaniu klinicznym, CDS ułatwia kompleksowe uzasadnianie i pomaga w zmniejszaniu niepotrzebnego narażenia na promieniowanie. Ponadto narzędzie to zapewnia korzyści edukacyjne przez umożliwienie udzielenia informacji zwrotnej dotyczącej stosowności wybranych badań.

„Europeizacja” kryteriów stosowności ACR

Z uwagi na różnorodność narodowych wytycznych w Europie, ESR uznało, że połączenie ze sobą tych wszystkich zaleceń nie będzie wykonalne. Dlatego też ESR we współpracy z ACR dokonało „europeizacji” kryteriów stosowności ACR. Organizacja National Decision Support Company (NDSC) stała się jedynym realnym dostawcą platformy.

ESR ustanowiło Podkomisję ds. Wytycznych Dotyczących Skierowań w 2016 r. Komisja zaadaptowała kryteria stosowności ACR oraz włączyła dowody z najnowszych Europejskich badań i wytycznych. Kryteria stosowności dotyczące obrazowania serca i naczyń wprowadzają najwięcej zmian w wydaniu ESR w porównaniu z wersją ACR. Inne wskazania wymagały wprowadzenia jedynie niewielkich zmian.

W wyniku zmian powstał „ESR iGuide” – rozwiązanie opracowane przez ESR w celu umożliwienia bezproblemowej dostępności i łatwego korzystania z wytycznych w sprawie skierowań na badania obrazowe na terenie Europy. Istnieją dwie możliwości wdrożenia ESR iGuide: Samodzielny portal internetowy, jak również pełne włączenie do EHR (elektronicznej dokumentacji medycznej), HIS (szpitalnego systemu informacyjnego) oraz RIS (radiologicznego systemu informacyjnego).

Kto najlepiej wdraża CDS?

„Wprowadzanie w życie CDS jest projektem realizowanym nie tylko przez zakład radiologii” – powiedział Brkljacic. Projekt powinien mieć charakter ogólnoszpitalny. Niezwykle istotne jest wsparcie kierownictwa szpitala. Lekarze wydający skierowania muszą być zaangażowani w projekt w takim samym stopniu jak dział IT szpitala oraz osoby trzecie, na przykład dostawcy IT.

Radiolodzy mogą rozpocząć projekt i koordynować proces. Radiolodzy powinni inicjować działania – powiedział Brkljacic. Powinni oni pomóc w uzyskaniu korzyści płynących z wdrożenia CDS. Kierownictwo szpitala powinno rozesłać wewnętrzne powiadomienie na temat projektu oraz musi dostarczyć wymagane materiały. „Często nie o to chodzi” – skomentował Brkljacic. W celu optymalizacji pracy, kierujący powinni uczestniczyć we wdrożeniu i zapewniać wsparcie. Oczywiście, muszą również aktywnie korzystać z systemu.

Jak wdrożyć CDS

„Należy zaangażować użytkowników na wczesnym etapie” – zaleca Brkljacic. „Mamy dobrą integrację przepływu pracy i dobre rozporządzenia, ale zachęcanie użytkowników pozostaje głównym problemem, przynajmniej w Europie.” Ponadto w celu wprowadzenia w życie CDS z dobrym skutkiem, potrzebne są sesje szkoleniowe przeznaczone dla kierujących na badania. Brkljacic oczekuje, że po wprowadzeniu w życie ESR iGuide na terenie całej Europy zmniejszy się liczba wykonywanych badań oraz będą one w znacznej większości uzasadnione.

Pierwsze wyniki

W ramach projektu pilotażowego przeprowadzanego na terenie Chorwacji, ESR iGuide wdrożono w czterech instytucjach. Wskaźnik odpowiedniego uzasadnienia wystawianych skierowań uległ poprawie o nie więcej niż 17%. Projekt prowadzany w Szpitalu Uniwersyteckim w Barcelonie, w Hiszpanii, jest już w zaawansowanej fazie i w jego ramach ESR iGuide jest prawidłowo wykorzystywany, liczba skierowań na TK spadła, a liczba skierowań na RM wzrosła o 20%.

Tytuł prezentacji: How Can Radiologists Implement Decision Support Systems in Clinical Routine: ACR View
Prelegent: Boris Brkljacic, Uniwersytet w Zagrzebiu/Chorwacja
Data: 26 listopada 2018 r.
Kod sesji: RCC24B
Źródło:
https://rsna2018.rsna.org/program/?showModal=D8034DC2-717D-4C87-ADB2-9C36C7882749
https://radiology.bayer.com/congresses-and-events/congresses/rsna/rsna-2018/scientific-reports/imaging-referral-guidelines-europe-learns-from-the-us