Jak wygląda aparat do badań w tomografii komputerowej?

Przypadkowe odkrycie, jakim było stwierdzenie istnienia promieniowania X, dokonane w 1895 roku przez Wilhelma Konrada Roentgena, znalazło szerokie zastosowanie w wielu dziedzinach medycyny, przede wszystkim pozwalając na uwidocznienie wnętrza ludzkiego ciała bez wykonania niezbędnych do tej pory zabiegów chirurgicznych. 1

Tomografia komputerowa, również wykorzystująca promienie X, jest stosunkowo nową metodą diagnostyczną: pierwszy aparat przeznaczony do badań tomograficznych głowy został skonstruowany przez Godfreya N. Hounsfielda i Allena McCormacka i uruchomiony w 1971 roku w szpitalu w Wimbledon (Wielka Brytania). Głowę badanego pacjenta w pierwszym tomografie otaczała woda. Była ona niezbędna do ograniczenia ilości promieniowania docierającego do detektorów. W 1979 roku twórcy urządzenia otrzymali Nagrodę Nobla, a w uzasadnieniu jej przyznania Komitet Naukowy stwierdził, że żadna inna metoda w diagnostyce medycznej nie przyniosła tak wydatnego postępu w tak krótkim czasie. Pierwszym tomografem komputerowym, mogącym badać dowolną część ciała i nie wymagającym zbiornika wodnego, był skaner ACTA zaprojektowany w 1973 r. przez stomatologa i biofizyka Roberta Ledley'a z Georgetown University w USA. Obecnie skaner ACTA znajduje się w National Museum of American History.

Dalsze szczegóły techniczne tych urządzeń zostały udoskonalone w latach osiemdziesiątych – pierwsze dwie generacje aparatów do TK zostały wyparte przez skanery trzeciej i czwartej generacji, które nadal są używane. Od tego czasu technologia tomografii komputerowej została wzbogacona o kolejne udoskonalone systemy, dostarczające wysokiej jakości obrazy.2

Współczesny aparat do badań w tomografii komputerowej (skaner TK) jest zazwyczaj dużym urządzeniem w kształcie pudła z otworem lub krótkim tunelem w środku. Pacjent leży na wąskim stole do badań, który wsuwa się do tunelu oraz z niego wysuwa. Lampa rentgenowska i elektroniczne czujniki, znajdujące się naprzeciwko siebie w pierścieniu zwanym gantrą, obracają się wokół pacjenta. W ten sposób powstają obrazy, przesyłane następnie do stacji roboczej w celu ostatecznej obróbki.

Stacja robocza komputera, który przetwarza informacje o obrazie, znajduje się w osobnym pomieszczeniu, z którego technik obsługuje skaner i monitoruje badanie. Nie mniej jednak wiele pracowni, w których wykonuje się badanie TK, posiada intercom – urządzenie pozwalające na komunikację głosową pomiędzy pacjentem a personelem wykonującym badanie.3

1

Promieniowanie jonizujące w medycynie. Przewodnik wydany na zlecenie Departamentu nauki, szkolenia i informacji społecznej Państwowej  Agencji Atomistyki oraz Krajowego centrum ochrony radiologicznej w ochronie zdrowia. Źródło: http://www.paa.gov.pl

2

Prokop M, Galantki M, Spiralna i wielorzędowa tomografia komputerowa człowieka, Thieme 2007;2-3

3

Na podstawie: Tomografia Komputerowa- informacje dla pacjenta, http://www.su.krakow.pl