Niska dawka dla dzieci na oddziale ratunkowym

Niska dawka dla dzieci na oddziale ratunkowym

Pojedyncze zdjęcie jamy brzusznej w pozycji leżącej, w projekcji przednio-tylnej jest wystarczające do wstępnego rozpoznania radiologicznego u dzieci z bólem brzucha.

Ostry ból jamy brzusznej jest trzecią wiodącą przyczyną wizyt na oddziale ratunkowym wśród dzieci. Do przeprowadzenia wstępnego rozpoznania u tych pacjentów w przypadku ostrego bólu w obrębie jamy brzusznej stosuje się często serię zdjęć rentgenowskich w trzech projekcjach (ang. AAS, acute abdominal series) obejmujących zdjęcie klatki piersiowej w projekcji przedniej oraz jamy brzusznej z pozycji leżącej oraz stojącej lub leżącej na boku.

Tymczasem pojedyncza projekcja w pozycji leżącej (ang. SSV, single supine view) może być wystarczająca do wstępnego rozpoznania. W retrospektywnym badaniu, Lulu He z Cleveland Clinic, Cleveland/OH, USA, ze współpracownikami, porównała wartość diagnostyczną badania AAS i SSV u dzieci z bólem brzucha.

Metoda

He i wsp. objęli badaniem 541 pacjentów pediatrycznych, z których wszyscy zostali poddani badaniu w projekcji AAS. Jeden radiolog ocenił badania AAS i zakwalifikował je jako pomocne lub nie w ocenie objawów w obrębie jamy brzusznej, takich jak poszerzenie pętli jelita cienkiego lub obecność ciała obcego, bądź objawów dotyczących podstawy płuc, takich jak oznaki zapalenia płata dolnego płuc lub niedodmy płuc.

Dwóch dodatkowych radiologów oceniających zaślepione wyniki badania w projekcji AAS, oceniło projekcje jamy brzusznej w pozycji leżącej (SSV) jako pomocne w stosunku do wyników badania w projekcji AAS. He i wsp. brali pod uwagę jedynie wyniki badań w projekcji SSV obejmujące całą jamę brzuszna i miednicę, od podstawy płuc do spojenia łonowego. Radiolodzy kwalifikowali badania w projekcji SSV jako pomocne lub nie w ocenie objawów ostrego bólu jamy brzusznej lub wyników w obrębie podstawy płuc.

He i wsp. przeprowadzili dwumianową analizę statystyczną celem porównania zgodności między interpretacjami badań w projekcji AAS i SSV.

Wyniki

Radiolodzy zaklasyfikowali 56 badań w projekcji AAS jako pomocne w ocenie objawów ostrych stanów jamy brzusznej lub w obrębie podstawy płuc. Nie wystąpiła statystycznie istotna różnica między projekcją SSV a AAS dla wykrywania zmian (p=0,125).

Wniosek

Badanie radiologiczne w trzech projekcjach (AAS) nie zapewnia dodatkowej wartości diagnostycznej w porównaniu do badania w pojedynczej projekcji (SSV) u dzieci z bólem w obrębie jamy brzusznej niewywołanym urazem. He i wsp. zalecają zatem stosowanie projekcji SSV zamiast AAS celem zmniejszenia dawki promieniowania u pacjenta.

Źródło:

He L. i wsp., Acute abdominal pain in children: usefulness of three-view abdominal radiographs in the emergency department., Emerg Radiol. 2016 Oct;23(5):469-75. doi: 10.1007/s10140-016-1423-0. Epub 2016 Jul 19.