Pięć przykazań informowania o ryzyku związanym z promieniowaniem

Metody obrazowania radiologicznego, takie jak tomografia komputerowa, mogą powodować ekspozycję na promieniowanie na poziomie niskim do umiarkowanego. Ludzie postrzegają ryzyko promieniowania jako znacznie wyższe niż jest ono w rzeczywistości. Źródłem tego niezrozumienia są sprzeczne informacje.

Cynthia H. McCollough, dyrektor CT Clinical Innovation Center na Wydziale Radiologii w Klinice Mayo w Rochester w stanie Minnesota, USA, wyjaśnia, jak najlepiej przedstawiać pacjentom ryzyko i korzyści związane z promieniowaniem radiologicznym. Bardzo ważne jest, aby nie lekceważyć ani nie rozpowszechniać informacji o niebezpieczeństwie tomografii komputerowej. – Jeżeli badanie jest potrzebne, korzyści przeważają nad niewielkim albo potencjalnie nieistniejącym ryzykiem. Innym obowiązkiem jest uważne obrazowanie pacjenta poprzez dostosowanie podawanej dawki do wymiarów pacjenta i zadania diagnostycznego.

McCollough zaleca informowanie o ryzyku zgodnie z pięcioma wytycznymi sformułowanymi w oświadczeniu w sprawie stanowiska Amerykańskiego Stowarzyszenia Medycznego dotyczącego ryzyka promieniowania w procedurach obrazowania medycznego1:

  1. Należy przestrzegać reguły zasadności stosowania promieniowania pod kątem bezpieczeństwa (tj. procedury obrazowania medycznego powinny być właściwe).
  2. Należy dbać o bezpieczeństwo pacjenta w obrazowaniu medycznym poprzez uznanie konieczności stosowania najmniejszych możliwych dawek przy jednoczesnym zachowaniu korzyści diagnostycznej badania lub procedury.
  3. Należy potwierdzić, że ryzyko obrazowania medycznego jest niewielkie albo w rzeczywistości żadne.
  4. Należy podkreślić, że dyskusji na temat ryzyka musi towarzyszyć dyskusja na temat korzyści medycznych.
  5. Należy wyrazić obawę odnośnie do zgłaszania podejrzewanych zmian nowotworowych jako faktycznych, a w szczególności obawę dotyczącą faktu, że niektórzy pacjenci nie otrzymują właściwej opieki medycznej z powodu lęku przed promieniowaniem wyolbrzymionego przez niepotwierdzone raporty.

 

Inne materiały:

McCollough CH. The Role of the Medical Physicist in Managing Radiation Dose and Communicating Risk in CT. AJR Am J Roentgenol. 2016 Jun;206(6):1241-4. doi: 10.2214/AJR.15.15651

 

  1. Oświadczenie w sprawie stanowiska Amerykańskiego Stowarzyszenia Medycznego (AAPM) dotyczącego ryzyka promieniowania w procedurach obrazowania medycznego: polityka nr PP 25-A. Data publikacji: 2011 r. Dostęp: 21 sierpnia 2015 r.